Rapport: stikstofdoelen buiten bereik

Het stikstofbeleid dat kabinetten hebben ingezet sinds 2021 helpt de natuur. Er zal echter meer moeten gebeuren om de stikstofbelasting in natuurgebieden fors te verminderen. Dat blijkt uit het rapport Monitoring en Evaluatie van het programma Stikstofreductie en Natuurverbetering. Dit rapport is opgesteld door het Planbureau voor de Leefomgeving, Wageningen University & Research en het RIVM. De organisaties hebben gekeken naar beleid dat concreet is uitgewerkt. Plannen die nog in de pijplijn zitten, zijn niet meegenomen.

De gemiddelde overschrijding van de kritische depositiewaarden van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden daalt naar verwachting met een derde tot 2030. Kritische depositiewaarde is het niveau waarbij natuur kans loopt op schade. De wettelijke stikstofdoelen liggen echter nog buiten bereik.

Oorzaken voor daling

Voor ongeveer een kwart komt de daling door het Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus). Uit de doorrekening blijkt dat het areaal stikstofgevoelige natuur onder de kritische depositiewaarde, toeneemt van circa 28 procent in 2021 tot circa 31 procent in 2030. Het doel is 50 procent in 2030. Een deel van de mogelijke maatregelen is nog niet uitgewerkt in regelingen en subsidies. Daarnaast zijn de kritische depositiewaarden in 2023 aangepast op grond van nieuwe wetenschappelijke inzichten. Voor een deel van de stikstofgevoelige natuur leidde dit tot scherpere doelen. Om de doelen te halen is dus meer stikstofreductie nodig. De voortgang en de effecten van natuurherstelmaatregelen die sinds 2021 zijn genomen, zijn niet bekend. Daarvoor zijn dringend meer gegevens nodig.

De Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Wsn) is per 1 juli 2021 van kracht. De drie kennisinstituten zijn door het Ministerie van LNV gevraagd de voortgang en effecten van het Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering (voortkomend uit de Wsn) te onderzoeken. De studie kijkt naar zowel maatregelen die de stikstofdepositie verlagen als naar maatregelen die leiden tot natuurherstel.